
Mashina plombasi va kuzovni tekshirish
Plomba raqami yuk xatiga mos kelmasa yoki muhr buzilgan bo'lsa, yukni ochishdan oldin to'xtab, suratga oling va dalolatnoma tuzing.
Mashina rampaga kelganda haydovchi yuk xatini uzatadi, siz esa tezroq kuzovni ochib, tushirishni boshlamoqchi bo'lasiz. Aynan shu daqiqada yukning keyingi taqdiri hal bo'ladi. Plomba buzilgan bo'lsa-yu, siz uni qayd etmasdan ochib yuborsangiz, kamomad haqidagi savol ko'pincha sizga qaytadi: "Eshik ochilgunga qadar hammasi joyida edi-ku?" Plomba va kuzovni tekshirish ikki-uch daqiqa oladi, ammo yo'lda nima bo'lganini isbotlashning eng oddiy yo'li shu.
Plomba nimani isbotlaydi
Plomba — kuzov yoki konteyner eshigiga o'rnatiladigan bir martalik muhr, uning noyob raqami bor. Jo'natuvchi yukni ortib bo'lgach uni qo'yadi va raqamni yuk xatiga yozadi. Eshik yo'lda ochilmaganini aynan shu raqam va muhrning butunligi ko'rsatadi. Plomba plastik, simli yoki boltli bo'lishi mumkin: turi tashuvchi bilan kelishuvga bog'liq, tekshirish tartibi esa hammasi uchun bir xil. Qabul qiluvchi uchta narsani tekshiradi:
- plomba raqami yuk xatidagi raqamga belgima-belgi mos keladimi;
- muhr butunmi: kesilmagan, qayta yopishtirilmagan, sim yoki mahkamlagich almashtirilmagan;
- plomba eshik tutqichiga yoki qulfiga bevosita ulanganmi, yonidagi boshqa ilgakka osilib turmaganmi.
Hujjatda plomba raqami umuman yozilmagan bo'lsa, buni ham xato deb hisoblang: tekshiradigan narsa yo'q.
Mashina kelganda: qadamma-qadam
- Mashinani belgilangan rampaga qo'ying va dvigatelni o'chirishni so'rang. Kuzovga yaqinlashishdan oldin haydovchidan yuk xatini oling.
- Jurnalga mashina raqami, haydovchi ismi va kelish vaqtini yozing. Jurnal oddiy daftar ham bo'laveradi.
- Eshik yopiq turgan holda plombani yaqindan suratga oling, raqam o'qilishi kerak.
- Raqamni yuk xati bilan solishtiring.
- Plombani haydovchi ko'z o'ngida kesib oling va tashlab yubormang: yuk xatiga ilova qilib saqlang.
- Ichkariga kirishdan oldin kuzovni ko'zdan kechiring.
Tartib o'rnashgan omborda bularning hammasi to'rt-besh daqiqaga sig'adi va rampa oldida navbat to'planmaydi. Haydovchi shoshiltirsa, tartibni tushuntiring: bu uning o'zini ham himoya qiladi.
Plomba mos kelmasa yoki buzilgan bo'lsa
Bu hali yuk yo'qolgan degani emas, lekin e'tiborsiz qoldirib bo'lmaydi. Tartib shunday:
- Tushirishni to'xtating va mas'ul rahbarga xabar bering.
- Plombani, eshikni va yuk xatidagi raqamni suratga oling.
- Haydovchi ishtirokida dalolatnoma yozing: nima ko'rildi, qachon, kimlar bor edi. Haydovchidan imzo so'rang.
- Yukni kamida bir marta to'liq sanang, tanlab emas, va yuk xati bilan solishtiring.
- Yukni qabul qilish yoki qaytarish haqidagi qaror shartnoma shartlari va rahbar ko'rsatmasiga bog'liq; yuridik jihatlar bo'yicha yurist bilan maslahatlashing.
- Jo'natuvchi va tashuvchiga o'sha kuni xabar bering.
Kuzov ichida nimaga qarash kerak
Eshik ochilgach, yukka tegmasdan oldin ichkariga nazar tashlang: polda suv yoki moy izi bormi, hid yoki namlik sezilyaptimi, tom va devorlarda teshik yo'qmi, yuk surilib yoki ag'darilib ketmaganmi, buyurtmada yo'q begona tovar turmayaptimi. Harorat talab qilinadigan yukda o'lchov asbobining ko'rsatkichini ham yozib oling. Bularning hammasi shikastlangan yuk dalolatnomasi uchun dalil bo'ladi, shuning uchun yuk qo'zg'atilmasdan oldin suratga olinadi.
Jo'natishda teskari tartib
Jo'natishda plombani o'zingiz qo'yasiz, demak, mas'uliyat ham sizda:
- ortishdan oldin bo'sh kuzovni ko'zdan kechiring: toza, quruq, hidsiz, oldingi yukdan qoldiq yo'q;
- ortishni alohida odam kuzatsin yoki ortish ro'yxati bilan solishtirib borsin;
- plomba raqamini jo'natish hujjatiga yozing va yopilgan plombani suratga oling;
- haydovchiga hujjat nusxasini bering, qabul qiluvchiga esa raqamni oldindan xabar qiling.
Plombalarning o'zi ham nazoratga muhtoj. Ularni qulflangan joyda saqlang, har birini raqami bilan hisobga oling, kimga va qachon berilganini yozing. Masalan, shartli ravishda 50 ta plomba olingan, 18 tasi ishlatilgan bo'lsa, qoldiq 32 ta bo'lishi kerak. Farq chiqsa, kimdir raqamli muhrni nazoratsiz olgan.
Tez-tez uchraydigan xatolar
- Plomba raqami yuk xatiga "keyin yozamiz" deb qoldiriladi.
- Kesilgan plomba tashlab yuboriladi va dalil yo'qoladi.
- Eshikni nazoratsiz haydovchining o'zi ochadi.
- Plombalar stol tortmasida ochiq yotadi.
Xulosa
Plomba tekshiruvi qabul va jo'natish o'rtasidagi javobgarlik chegarasini aniq belgilaydi. SkladKontrol ombor auditida qabul va jo'natish jarayoni, jumladan, plomba raqami va hujjatlarning mosligi qanday tekshirilayotganini ko'rib chiqadi, inventarizatsiya esa kamomad qaysi bosqichda paydo bo'layotganini aniqlashga yordam beradi.